Agile Mindset

Featured

Lục lọi một hồi, hóa ra cái mindset của agilist giản dị kinh người, quy giản về một chữ: học.

Tư tưởng nó đơn giải thế này:

  • Cá nhân phải học liên tục để có mastery trong chuyên môn của mình và khả năng thích nghi liên tục.
  • Nhóm phải học cách trở thành một team hiệu quả, có khả năng cải tiến liên tục và thích ứng trong hoàn cảnh mới.
  • Công ty phải học để tri thức không ngừng được sinh ra, phát huy hiệu quả và thích ứng trong mọi hòa cảnh mới.
  • Nền văn hóa Agile là nền văn hóa vun trồng (cultivation).

Làng nhàng

Một căn bệnh của thời đại này là đọc và xử lí thông tin giới hạn vài trăm kí tự. Lười nghĩ, lười tìm, dán mắt vào News Feed, gì cũng có. Người nào cũng trí tuệ ngời ngời, nhưng là trí tuệ giả tạo.

Thanh niên trẻ nhiều tay cũng gớm, mới hai chục mà đã chém như ông già. Nhiều tay trẻ mơ cũng gớm lắm, tát cạn biển Đông. Như thế cũng tốt. Mơ là tốt. Nhưng thấy ít kẻ xắn tay vào gây dựng và làm cho đến nơi đến chốn. Làm gặp khó là bỏ. Đoản chí kinh.

Có Google, lời giải lúc nào cũng sẵn. Thế là nghĩ chẳng cần tích lũy làm gì. Một hôm màn hình smartphone vỡ, chạm chả nổi, nó nhân dạng tiếng người ra tiếng mèo rên, chịu chết không tìm được thông tin gì.

Đất nước bắt đầu có của ăn của để, rơi vào bẫy thu nhập trung bình, giữ mãi trạng thái trung bình. Thông tin thừa mứa, thanh niên có nguy ngơ giữ mãi trạng thái làng nhàng.

Thanh niên đang tìm động lực ở đâu?

Cái khó của Project-Based Learning

Nhiều người biết là ProjectBased Learning hay nhưng hiện thực hóa thì khó. Mặc dù có nhiều sách hướng dẫn nhưng có lẽ chưa sách nào chạm vào được những chỗ khó vượt qua nhất.

Có thể kể ra vài cái :

1. Giáo viên ít người là những quản trị dự án giỏi, thậm chí không có năng lực quản trị dự án

Do không nắm vững dược các vấn đề cốt lõi của dự án, nên không thể vận dụng mô hình dự án vào trong học tập. Có lẽ đây là cái ít được để ý nhất: năng lực quản trị dự án cho giáo viên, và năng lực lái việc làm dự án phục vụ cho việc học. Phải đào tạo giáo viên trước, nhưng không phải là đào tạo áp dụng PBL, mà dạy lại cho GV project là gì, quản lí thế nào, rồi mới đến các vấn đề giáo dục của nó.

2. Thiếu môi trường phù hợp với dự án

Cái hay của dự án chính là sự phức tạp và chỉnh thể, thực (authentic) của các vấn đề. Những cái này đòi hỏi các setting thật, các điều kiện vật chất cũng như bài toán thật để giải quyết. Làm mãi phần mềm trên giấy thì còn gì là thú vị?

Bằng một cách nào đó (không nhất thiết tốn tiền), người giáo viên hoặc nhà trường phải tạo lập các settings này để đủ điều kiện vận hành cho các môn học theo PBL. Chuyện này cũng ít được để ý vì mất công, mất sức. Dù gì thì dễ nhất vẫn cứ để vác sách giảng thật hay hơn là nghĩ ra xây một phòng thí nghiệm, xưởng chế tạo.

3. Thiếu khả năng đánh giá phù hợp

PBL thể hiện các khía cạnh khác của quá trình học tập: khả năng thích ứng, giải quyết vấn đề, làm ra sản phẩm, tư duy trong thực tiễn … Thậm chí cả cái không khí và động lực của học sinh khi làm trong nhà xưởng cũng khác biệt so với trên lớp. Trong khi đánh giá cuối cùng lại thường nằm ở con số điểm tròn trĩnh, đặc biệt là những điểm chấm cho sự hoàn thiện của sản phẩm cuối. Bảng điểm có thể bóp chết tất cả những gì là hay ho của PBL. PBL là authentic learning, thì cũng cần một authentic assessment tương ứng. Tiếp cận tích hợp và chỉnh thể (holistic) thì đánh giá cũng phải chỉnh thể.

Làm gì có ai giỏi, làm đi mới biết

Một người mà mình gọi bằng Thầy, chưa từng đỗ đại học bao giờ lại được một GS TSKH lừng danh cùng ngành tôn đứng lên trên mình, và rất nhiều trí thức tầm cỡ khác gọi bằng đại ca. Ông luôn mồm bảo: “làm gì có ai giỏi, làm đi mới biết được”, “làm đi rồi học, làm mà học, học thì làm”. Cứ ra sản phẩm rồi thì biết giỏi cỡ nào. 

Ông sếp mình dạo trước cứ mỗi lần giao nhiệm vụ là bảo “thử thách tiếp theo nhé, chịu khó học là ngon thôi”, và cũng từng rất sốt ruột khi thấy mình không biết cách đếm tiền, mắng như té tát “chú mày chẳng chịu học gì cả”. Nghe mắng thế rất nhục.

Cả hai vị cao thủ đó đều chung một ý tưởng: coi sự học là gốc của phát triển và thước đo cá nhân. Mà cái học này không nằm ở chỗ anh đã “học bao nhiêu ở nhà trường, có bao nhiêu bằng cấp” mà qua thể hiện trong công việc cụ thể, qua sản phẩm làm ra. Một nhân viên có thể mắc sai lầm (vì dốt), cũng có thể lặp lại thêm sai lầm một lần nữa (nếu nó không đến nỗi gây “chết người”), nhưng nếu anh ta cứ mắc sai lầm theo cùng một kiểu vì không chịu học thì rất đáng trách. Không ai dốt bền mãi, chẳng ai khôn tự nhiên hết, phải học mà làm. 

Ảnh minh họa, không nhất thiết có liên quan tới nội dung. Lấy từ Internet.

Ảnh minh họa, không nhất thiết có liên quan tới nội dung. Lấy từ Internet.

Google đã nuốt chửng chúng ta như thế nào?

Tôi từng khá sốc khi phải chứng kiến một cuộc so găng giữa trí tuệ con người và một cỗ máy siêu quyền lực mang tên Google, mà phần thắng thì không thuộc về con người. Phương [1]– một cô giáo tiểu học thâm niên, là cán bộ nòng cốt của một trường tiểu học có tiếng ở Hà Nội đang nổi giận đùng đùng lên tông cao độ để đánh võ mồm với một cô giáo trẻ khác (cô Thanh, cũng phừng phừng mặt đỏ) về cách viết đúng chính tả từ lô-gích (logic). Sau khi dự giờ cô Thanh, cô Phương nhất quyết cách viết “lô-gích” của cô Thanh là không đúng, phải viết là “lô-gíc” hoặc “lô-ghích”. Còn cô Thanh thì cũng cãi lại quyết liệt: “từ này tiếng Anh là logic, tiếng Pháp là logique (đọc là lô-gích-cờ), phiên ra tiếng Việt thì ghi là logic cũng được, lô-gích cũng được, lô-gíc cũng được”. Cô Phương: “không thể như thế được, chính tả chỉ có một quy tắc thôi. Hồi trước ở trường sư phạm, giáo sư viết là lô-gíc”. Thế rồi để minh họa cho khẳng định của mình, cô rút iPhone hồng của mình ra rồi Google từ “lô-gíc”. Cô chốt: “đấy, trên mạng người ta dùng là lô-gíc chứ, có ai dùng lô-gích đâu?”. Cô Thanh thì không những không hạ nhiệt mà còn căng thẳng hơn, nhưng không thể lí luận thêm gì nữa vì thấy mình rơi vào trạng thái “bó tay”.

Tình huống trên cho thấy Google đang là vị giáo sư đáng kính hơn tất thảy. Nó không chỉ là công cụ tìm kiếm thông tin trên Internet, mà đã trở thành kẻ phán xét cái gì là đúng cái gì là sai.

Chúng ta đang thả mình để cho Google nuốt chửng, từng ngày từng ngày một.

Ngày nay khi Internet trở thành cái bể chứa tất tần tật tri thức của loài người, thì người ta không còn giữ thói quen phải khắc ghi kiến thức nữa, người ta chỉ cần lưu vài từ khóa, phần còn lại để Google lo. Con gái bạn nóng trong người? Hỏi Google cháu đang bệnh gì. Bạn cần tìm nhà mới để đổi gió? Hỏi Google ai bán giá bao nhiêu. Con trai bạn hỏi về lực hấp dẫn? Hỏi Google chỉ cho một hoạt cảnh, v.v. và v.v. Bạn phó mặc cho Google phần lớn những công việc “đầu óc” nặng nề mà xưa nay vẫn phải miễn cưỡng làm, giờ thì mọi thứ nhàn tênh.

Nhưng đấy là chúng ta mới nhắc đến có một Google, chính xác là cỗ máy tìm kiếm cùng tên. Còn có hàng tá những khuôn mặt Google khác đang bủa vây lấy cuộc sống của chúng ta: Chúng ta bắt đầu quen với việc giải trí bằng những video clip, xem các bài giảng hay hướng dẫn làm cái này cái nọ trên YouTube; chúng ta viết thư tâm sự với bạn gái hay trao đổi công việc bằng dịch vụ Gmail, lưu trữ ngày càng nhiều tài liệu quan trọng lên dịch vụ Drive, thực hiện các khảo sát xã hội học với Google Forms, viết nhật kí bằng dịch vụ Blogger của Google, quyết định chi cho Google cả nghìn đô la Mỹ để “mua một từ khóa” hòng chiến thắng trước đối thủ trong cuộc đua xếp hạng trong bảng kết quả tìm kiếm của Google, lưu trữ ảnh và khoe với bạn bè năm châu trên hệ thống Picasa của Google, gọi điện video và chat với đồng nghiệp ở bên kia đại dương với Hangout hay hỏi Google Maps đường đi ngắn nhất đến quán café Starbuck mới mở. Và, chúng ta có thể đã quen đến mức quên mất rằng tất cả những thứ đó đang hiện diện bên trong chiếc điện thoại thông minh chạy hệ điều hành Android do Google làm ra, cái vật liền thân đi theo chúng ta từ lúc mắt nhắm mắt mở buổi sáng sớm cho tới khi đẩy dòng status cuối cùng lên mạng xã hội trước khi đi ngủ. Chúng ta được Google chăm sóc đến tận chân tơ kẽ tóc.

Tuy vậy, đó vẫn chưa phải là toàn bộ những gì Google đang làm với thế giới này. Với tham vọng  “tổ chức lại toàn bộ thông tin và để mọi người truy cập dễ dàng” như Sứ mệnh của Google nói, nó sẽ còn tiếp tục hiện hiện ở bất cứ nơi nào có dấu hiệu về nhu cầu của con người, sẽ tiếp tục mở rộng quyền lực vốn đã trở thành một siêu quyền lực từ lâu.

Nhiều nhà nghiên cứu và triết gia đã mất công tìm hiểu, phát biểu và xuất bản sách về đề tài này. Tác giả Siva Vaidhyanathan gọi tên quá trình xâm lăng có độ phủ lớn chưa từng có trong lịch sử loài người này bằng thuật ngữ“Googlization of Everything” trong cuốn sách cùng tên: thế giới mạng đang Google-hóa, tri thức đang bị Google-hóa tri thức và trí nhớ của con người cũng đang bị Google-hóa. Nicolas Carr, sau khi dẫn hàng loạt những nghiên cứu của tâm lí học và thần kinh, đã mạnh mẽ cảnh báo Google đang khiến chúng ta “ngu dần đều”, ít nhất là chiểu theo các tiêu chuẩn truyền thống: trong đầu con người sẽ hầu như chỉ còn lại các mảnh vụn thông tin, các từ khóa thay vì những “kiến thức sâu sắc”.  Còn chúng ta, những “nạn nhân” của Google, có lẽ chỉ cần tĩnh tâm lại một chút là đã có thể cảm thấy Google đang khiến ngày càng nhiều người giống cô Phương ở đầu bài này – tin vào những “chân lí giả tạo” do Google dựng lên một cách vô tình; chúng ta có thể sẵn sàng phó mặc cho Google Maps dẫn đường qua những con đường cũ kĩ lầy lội chỉ vì nó chưa cập nhật con đường mới làm cách đó có vài trăm mét; chúng ta sẽ còn chứng kiến nhiều tin giật gân kiểu như “một thị trấn nhỏ ở châu Âu có tên là Eu đã phải đặt vấn đề đổi sang một tên khác vì khi tìm kiếm trên Google chỉ thấy xuất hiện một EU khác chứ không phải là chính họ”. Tất cả những điều đó đến với chúng ta một cách thật nhẹ nhàng và êm ái: các công cụ mà Google cung cấp đều thật “thiết yếu”, “rất cần cho cuộc sống”, và đặc biệt là chúng hầu như miễn phí.  Chúng ta đang thả mình để cho Google nuốt chửng, từng ngày từng ngày một.

Người ta nói “there is no free lunch” (“không bữa trưa nào miễn phí cả”); liệu cái giá của sự tiện lợi mà Google mang lại phải chăng chính là tự do của chính chúng ta?

Dương Trọng Tấn

(Đã đăng trên Đa Diện)

[1] Các tên riêng của nhân vật đã được đổi

Lợi thế của những kẻ “thế mà đần”

Mình rất thích các cuốn sách thuộc loại “…thế mà đần”, kiểu như “Java cho những kẻ … thế mà đần” (Java for dummies). Sau này lại biết thêm thể loại “Triết học cho trẻ con”, lại càng thích. Hóa ra là cái gì cũng dạy được theo cách rất giản dị, chứ chẳng cần phải lên gân lên cốt điền cho hàn lâm vào trang sách cho mệt. Hóa ra đần có cái hay của nó. Em đần em có quyền đòi hỏi sách dễ hiểu.

***

Trẻ con đần từ trong trứng nước. Nó chẳng biết gì cả, vậy nên nó học mọi thứ, nó vặn hỏi tất cả chẳng ngại gì. Nhưng thật đáng tiếc là càng lớn lên người ta càng làm mất đi cái đức tính quý hóa ấy. Người ta không được phép nói năng những câu ngu ngốc nữa, không được phép hỏi những câu ngớ ngẩn nữa. Buồn cười thật, chả có lí gì phải như thế cả. Cứ làm thằng đần, sướng hơn: tha hồ mà hỏi, tha hồ mà học.

***

Tôi xin tự nhận mình là một kẻ “thế mà đần”. 

[Đa Diện] Google tiến thêm một bước dài vào công nghệ giáo dục

Google đã trở nên hết sức thiết yếu ở các nhà trường hiện nay với gói ứng dụng trực tuyến Google Apps cho các tổ chức giáo dục (Google Apps for Education). Từ lâu, giáo viên đã quá quen thuộc với việc dùng Gmail để giao tiếp với sinh viên và đồng nghiệp, dùng Google Drive để lưu trữ bài giảng, phân phát tài liệu đọc thêm hay các video clip cho các lớp học đảo ngược (Flipped Classroom), dùng Forms để tạo các survey và các bài quiz ngắn, hay thậm chí dùng Google+ và Hangout để trao đổi trực tuyến với đồng nghiệp và sinh viên ở xa. Giờ thì tất cả được tích hợp trong một: Google Classroom.

gg classroom

Hôm qua, ngày 12-8-2014, Google chính thức mở cửa Google Classroom để người dùng toàn cầu bắt đầu chuẩn bị rơi vào một “cuộc đô hộ” nữa của Google sau thời gian ngắn thử nghiệm từ tháng 5 năm nay.  Trong thời gian này, Google đã thu hút hơn 100 000 nhà giáo từ hơn 45 quốc gia đăng kí dùng thử bản beta của gói ứng dụng. Đây là một tín hiệu cho thấy các hãng cung cấp nền tảng học tập số hóa phải hết sức dè chừng trong cuộc cạnh tranh giành ảnh hưởng và thị phần. Cần nhắc lại một thế mạnh lúc nào cũng rất nổi bật của Google chính là sự đơn giản, hiệu quả, tốc độ của các ứng dụng, đặc biệt là nó hoàn toàn miễn phí và Google gần như là một thứ giống như “không khí” trên Internet.

Các tính năng nổi bật của Google Classroom

-          Thiết lập lớp học đơn giản

-          Tích hợp Google Drive

-          Quản lí sinh viên dễ dàng

-          Tự động hóa giao bài tập

-          Theo dõi các hạn nộp bài

-          Nộp bài và trả lại bài tập

-          Big Picture View – màn hình tất-cả-trong-một

-          Giao tiếp thuận tiện

 

gg classroom 2

Công cụ giao bài tập và chấm điểm thân thiện của Google Classroom. Với công cụ này giáo viên có thể giao bài tập, giám sát, phản hồi và đánh giá các bài làm của sinh viên qua một giao diện rất đơn giản và tập trung. (Ảnh: Google Enterprise blog)

Dương Trọng Tấn

http://www.dadien.net/tin-van-google-tien-them-mot-buoc-dai-vao-cong-nghe-giao-duc/

GoAgile: tránh đầu voi đuôi chuột

Nhiều người hỏi tôi về cách thức bắt đầu với Agile. Tôi nói hãy bắt đầu bằng việc đọc một chút (tối thiểu là Scrum Primer) sau đó bắt đầu nhỏ thôi. Đến giờ vẫn thấy lời khuyên này vẫn hữu ích.

Thực tế lại có nhiều người bắt đầu rất hoành tráng: đọc cả đống sách Agile (giờ rất nhiều, lại còn trống đánh xuôi kèn thổi ngược, như lạc vào ma trận), hỏi han tứ tung một cách rất thận trọng rồi mới làm, nhưng làm rồi lại rất thích hoành tráng: kéo người về đào tạo tư vấn cho chuyên nghiệp, rồi hô hào ầm ĩ, thậm chí đổ thật nhiều tiền, nhưng vài ba tháng sau thì bắt đầu xa dần lí thuyết vì thấy mọi chuyện “không như mình tính”. Kì thực đó là cách làm chứa nhiều rủi ro.

Một cách khởi đầu tốt nên thận trọng, nhưng không phải là hoài nghi thái quá. Ta có thể test khái niệm “luồng” công việc, bằng cách vẽ lên cái kanban đơn giản nhất, rồi đảm bảo nó lúc nào cũng được cập nhật. Như vậy đã có thể giúp nhóm bạn “minh bạch” hơn một tí (trước kia hình như không như thế).

Rồi tiếp theo ta test tiếp daily standup, rồi đến retrosective và short iterations … cứ thế ta tiến dần lên Agile. Scrum là một framework để nhóm bạn trở nên linh hoạt, thế thì cứ bồi đắp cái khung đó mỗi ngày một tí, dần bạn sẽ có một “cơ thể” đầy đủ và khỏe mạnh. Làm như vậy nó vừa tự nhiên vừa dễ dàng, không mất sức, ít rủi ro.

Cần hết sức tránh đầu voi đuôi chuột.

 

Ảnh minh họa

Ảnh minh họa <không nhất thiết liên quan đến nội dung bài viết>

21 nguyên tắc tự do tài chính sách của B. Tracy

Đây chính xác là mục lục, cũng là 21 nguyên tắc đơn giản được viết trong tựa sách cùng tên của Brian Tracy. Một vài cái có vẻ hiển nhiên và thực hành được ngay. Vài cái có thể đúng không chỉ cho những việc liên quan đến tiền nong.
  1. Mơ lớn
  2. Đưa ra chỉ dẫn rõ ràng <mục tiêu>
  3. Mình là chủ của chính mình <ngay cả khi làm thuê>
  4. Làm những điều mình thích <có thích mới làm tốt>
  5. Cam kết với hoàn hảo <I am TOTO>
  6. Làm việc lâu hơn, chăm chỉ hơn <60h/week>
  7. Học tập suốt đời: đọc sách 1 tuần/quyển, nghe radio, đi dự hội thảo
  8. Trả công cho mình <giữ 10% tiền lương vào khoản khác: tiết kiệm, đầu tư>
  9. Học mọi chi tiết về công việc của mình <không đại khái>
  10. Tận tâm phụng sự người khác <rồi sẽ đến lượt mình>
  11. Thành thật với mình và người khác <quy tắc vàng>
  12. Xác định ưu tiên, tập trung vào đó <Laser Focus>
  13. Tạo uy tín về tốc độ và sự tin cậy <nhanh nhất chất lượng nhất>
  14. Chuận bị leo từ đỉnh cao này tới đỉnh cao kia <không đứng im một chỗ>
  15. Tự rèn luyện kỉ luật trong tất cả mọi chuyện <không có kỉ luật không ngon được>
  16. Khai mở trí sáng tạo <Yes, I can>
  17. Giao du với đúng người <đại bàng không nên chơi với vịt cồ>
  18. Hãy chăm sóc sức khỏe <có 1M thì tiêu sao được nếu nằm liệt giường?>
  19. Quyết đoán và xu hướng hành động <chỉ có hành động mới mạng lại kết quả>
  20. Không cho phép thất bại trở thành chọn lựa <vượt qua thất bại, không sợ thất bại>
  21. Vượt qua thử thách tính kiên trì <kiên trì có quyền lực tuyệt đối>
2248_frontcover_

Về sự lãng phí vặt mùa WorldCup

Anh TBC rất hay nói những câu thừa, kiệm lời như Quang Huy là đủ (vậy mà có người vẫn cho là còn hơi nhiều) đã đủ mang lại giá trị cho người xem. Nói nhiều mỏi mồm lại bị cả thiên hạ nó chửi. Như thế là lãng phí sức lực và uy tín.
Khối lượng công việc của nhà đài mùa WC là rất lớn, chính nhà đài cũng thường xuyên kêu như vậy, thế mà lại phải bày ra bình luận trước sau giữa giờ. Chả biết lợi dụng để quảng cáo được bao nhiêu, nhưng cũng khiến sức người căng ra, mời khách tứ tung mọi thể loại, nói nhảm nhí không liên quan. Lần này cũng không mang lại ý nghĩa gì, lại khiến thiên hạ quay mặt lại chửi cho, liên lụy cả khách mời. Chửi chán nhà đài người ta chửi cả nhà thơ nọ, nhà báo kia. Như thế là phí sức, phí thì giờ, phí tiền. Không biết làm khác cho hay thì cữ bổn cũ soạn lại: giờ nghỉ phát ca nhạc, xen vào quảng cáo , cũng phải để người xem nghỉ ngơi tí chút. Thế có phải đỡ mệt không?
Nói bớt đi, làm việc cũng đừng bày vẽ làm chi cho mệt. Go lean!
Có phải anh đang phát cuồng vì TBC? Ảnh:

JustKidding: Có phải anh đang phát cuồng vì TBC?
Ảnh: Google chỉ cho